Mondriaan en De Stijl

Beschrijving

Mondriaan en De Stijl hebben een definitieve plek gekregen in Nederland. In het Gemeentemuseum Den Haag is een complete vleugel ingericht met werk van de groep rond Piet ...

Mondriaan en De Stijl hebben een definitieve plek gekregen in Nederland. In het Gemeentemuseum Den Haag is een complete vleugel ingericht met werk van de groep rond Piet Mondriaan en Theo van Doesburg, de belangrijkste Nederlandse bijdrage aan de moderne kunst.

Belangrijkste Nederlandse bijdrage aan de moderne kunst
De Stijl maakt samen met Rembrandt en Van Gogh als enige kunstonderwerpen deel uit van De canon van Nederland. Maar tot nu toe is er in Nederland nog geen totaalbeeld te zien van deze belangrijke stroming in de moderne kunst. Zonder De Stijl hadden de westerse woning, de straat én de stad er heel anders uit gezien. Bovendien inspireert de groep rond Piet Mondriaan en Theo van Doesburg kunstenaars, vormgevers en architecten tot op de dag van vandaag. Het belang van de groep is moeilijk te overschatten; hij speelt een centrale rol in de Europese avant-garde.

Grootste collectie Mondriaan ter wereld
De collectie Mondriaan van het Gemeentemuseum Den Haag is uniek in de wereld en omvat bijna 300 werken. Ze beslaat alle stadia van de indrukwekkende carrière van deze grootmeester van de moderne kunst. Weinig kunstenaars hebben vanaf het begin van hun artistieke ontwikkeling tot aan hun dood zich steeds weer weten te vernieuwen en tegelijkertijd een hoog niveau weten te handhaven. Al te vaak wordt Mondriaan gezien als een serene kunstenaar, als een ascetische monnik die zich afkeerde van het leven en zich streng wijdde aan zijn kunst. Nu is het waar dat Mondriaan zijn kunst zeer serieus nam. Maar verder geeft de kennis over Mondriaans levenswijze een heel ander beeld van de kunstenaar. De Amerikaanse schilder Mark Rothko noemde hem de meest sensuele schilder die hij kende. Hij hield van het vrolijke leven, was een liefhebber van jazz en danste graag. Hij had vriendinnetjes. De grote variëteit van werken stelt het Gemeentemuseum in staat om de volledige artistieke ontwikkeling van deze kunstenaar aan het publiek te kunnen tonen, van realistisch naar abstract. Ook zijn laatste - onvoltooide - meesterwerk, de 'Victory Boogie Woogie' (1942-1944), het monument voor New York, de stad die ritme en ongeremde vitaliteit ademt, is in de tentoonstelling te zien, op een andere plek dan waar dit beroemde schilderij eerder hing. Nu hangt het op een manier dat het de toeschouwer in zich opzuigt.

De Stijl: levendig, vrolijk en vrij
De essentie van De Stijl was een nieuwe kunstvorm te vinden die volledig inzetbaar was in de samenleving. Het uitgangspunt was de zoektocht naar een ideale samenleving, en een vormentaal die daarbij paste. De grondgedachte van De Stijl was typisch Nederlands. Door samen te werken hoopten de kunstenaars en architecten een Totaalkunstwerk te maken. Door kunsthistorici is De Stijl in de loop van de 20ste eeuw steeds meer omschreven als een beredenerend, gestructureerde, haast kille stroming. De intenties van de kunstenaars zelf lagen anders. Met het gebruik van de heldere, primaire kleuren vervaardigden zij kunstwerken die juist levendig, vrij en vrolijk waren, als de toekomst zelf. Juist die positieve insteek neemt het Gemeentemuseum Den Haag als uitgangspunt om De Stijl hernieuwd te presenteren. Het Gemeentemuseum Den Haag bezit de meest brede collectie De Stijl wereldwijd. In de permanente opstelling Mondriaan & De Stijl in het Gemeentemuseum zijn Theo van Doesburg, Vilmos Huszár, Bart van der Leck, J.J.P. Oud, Gerrit Rietveld en Georges Vantongerloo naast Mondriaan de belangrijkste vertegenwoordigers.

De tentoonstelling Mondriaan en De Stijl
De inrichting van de presentatie is geënt op het artikel ?De woning - De straat - De stad? dat Piet Mondriaan in 1925 schreef. De thematische indeling toont de boeiende samenvloeiing van kunst, vormgeving en architectuur. De studio van de bekende kunstenaar Krijn de Koning en architect Anne Holtrop tekende voor de vormgeving van de tentoonstelling. In dit project werkten kunstenaar en architect, geheel in de traditie van De Stijl, intensief samen aan een totaalkunstwerk. Dit werk is het geraamte van de tentoonstelling, maar het functioneert niet enkel als decor, het is een kunstwerk an sich met als titel '63 Spaces for a Work'.